EQ: ADHD & Concentratie

Omega-3, Concentratie en Hyperactiviteit

Veel mensen hebben een kind of kennen een kind dat problemen heeft om stil te zitten, zijn impulsen in bedwang te houden of zich te concentreren op school. Wanneer deze problemen een negatief effect op de schoolprestaties en het gedrag beginnen te krijgen, dan kan het kind worden gediagnosticeerd met attention deficit hyperactivity disorder (ADHD). Het aantal kinderen dat gediagnosticeerd wordt met ADHD is dramatisch gestegen in Amerika, Europa en Australië, waarbij het Australian Bureau of Statistics 7% van alle meisjes en 19% van alle jongens tussen 6 en 12 in die categorie plaatst. ADHD komt vaker voor bij jongens, en de belangrijkste symptomen zijn hyperactiviteit, impulsiviteit en inattentie. Deze symptomen hebben vaak een overlap met andere problemen, zoals leerstoornissen (bijv. dyslexie), depressie, angststoornissen en oppositioneel en antisociaal gedrag, en kan in verband worden gebracht met een zwakke schoolprestaties, gebrek aan zelfvertrouwen en problemen met zelfdiscipline.

Wanneer iemand in de familie ADHD heeft, zijn er vaak ook andere geestelijke gezondheidsproblemen in dezelfde familie, zoals ontwikkelingsstoornissen (bijv. dyslexie, autisme of Asperger’s Syndroom), depressie en schizofrenie. Er bestaat bewijs dat kinderen met ADHD een wat lagere hersengolfactiviteit hebben in bepaalde gebieden van hun hersenen, voornamelijk in de frontale kwabben (achter het voorhoofd), die verantwoordelijk zijn voor het controleren van de aandacht. Studies hebben ontdekt dat, wanneer kinderen op zich een normale manier concentreren op zoiets als lezen, hun hersengolfpatronen sneller worden. Maar wanneer kinderen met ADHD zich proberen te concentreren vertragen hun hersengolfpatronen juist. Dit zou het voor hen zeer lastig maken om hun aandacht ergens bij te houden. Daarom zijn veel behandelmethodes gericht op het aanpakken van symptomen op een biologisch niveau. Er is echter veel zorg over de steeds groeiende aantallen recepten, die voor deze kinderen worden voorgeschreven. Veel mensen hebben gekozen voor een aanpak op het gebied van voeding, en er bestaan wat aanwijzingen dat het weglaten van kleur-, geur- en smaakstoffen, en zelfs bepaalde voedingsmiddelen uit het dieet, of het innemen van extra zink, zou kunnen helpen.

Omega 3 ter ondersteuning

Een recent onderzoek, uitgevoerd in Zuid-Australië, heeft aangetoond dat visolie, dat omega-3-vetzuren bevat, ook kan helpen om die symptomen te verminderen. Hoe kunnen omega-3-vetzuren helpen met concentratie en gedrag? De meesten van ons weten wel dat een goede voeding belangrijk is voor de lichamelijke gezondheid, maar veel minder mensen denken er over na hoe voeding onze hersenen kan beïnvloeden. Maar het wordt al snel duidelijker wanneer we begrijpen dat de hersenen, precies zoals het hart, nieren of longen, een orgaan is. Bovendien beïnvloeden onze hersenen ons leren, onze stemmingen en ons gedrag. Als de hersenen dus niet de juiste voedingsstoffen ontvangt, dan is het logisch dat dit invloed heeft op de manier waarop we denken, voelen en ons gedragen. Het is zelfs zo dat de hersenen een enorm grote behoefte hebben aan de energie en voedingsstoffen uit ons voedsel, en een van de belangrijkste daarvan zijn omega-3-vetzuren.

DHA/EPA

Meer dan de helft van onze hersenen bestaat uit vet en, hoewel het lichaam normaal gesproken een verhouding van 10:1 heeft als het gaat om omega-6-vetzuren: omega-3-vetzuren, is het langketenige omega-3-vetzuur DHA het meest geconcentreerde meervoudig onverzadigde vetzuur in ons brein. Langketenige omega-3-vetzuren (zoals EPA en DHA) hebben een zeer belangrijke functie bij de structurele en functionele werking van de hersenen, waaronder het onderhoud van de doorstroombaarheid (fluidity) van celmembranen en de transmissie van neurale chemische signalen. 

DHA komt in hoge concentraties in de hersenen voor, en van eicosapentaenoisch zuur (EPA) – een ander omega-3-vetzuur dat in vis wordt aangetroffen – speelt belangrijke rollen bij het functioneren van de hersenen. Omega-6-vetzuren, dihommogamma-linoleisch zuur (DGLA) and arachidonisch zuur (AA) hebben ook belangrijke functies in de hersenen. Research heeft aangetoond dat omega-3-vetzuren cruciaal zijn voor de gezonde ontwikkeling van de hersenen van baby’s, en onderzoekers hebben ook aanwijzingen gevonden dat een gebrek aan omega-3 in verband kan staan met een hele serie geestelijke gezondheidsproblemen, waaronder depressie, bipolaire stoornis, schizofrenie, dementie, dyslexie en ADHD. 

Onderzoek ADHD & Omega 3

Onderzoeken hebben aangetoond dat omega-3-vetzuren in visolie de symptomen van ADHD kunnen verminderen. Een grootschalig onderzoek in Zuid-Australië met 145 kinderen bevestigde dat omega-3 bij deze symptomen werkzaam kon zijn. Kinderen in de leeftijdsgroep van 7 tot 12 jaar kregen of een placebo of een visolie supplement voor de duur van 15 weken, en vervolgens kregen alle kinderen de visolie voor nog eens 15 weken. Er werden cognitieve psychologische beoordelingen gemaakt voor, tijdens en na de 30 weken, en ouders vulden ook steeds op elk van die momenten vragenlijsten in. Het onderzoek was dubbelblind dus de kinderen, ouders en onderzoekers wisten niet welke kinderen de echte visolie of de placebo’s innamen. Na 15 weken van innemen van capsules, vertoonden de kinderen in de visolie-groep veelbetekende verbeteringen, vergeleken met de placebogroep wanneer gekeken werd naar de scores van de ouders voor hyperactiviteit, impulsiviteit en inattentie. Toen de placebogroep overging naar het visolie supplement voor de laatste 15 weken, vertoonden zijn dezelfde verbeteringen, en de kinderen die de actieve visolie voor de duur van 30 weken slikten verbeterden verder. De cognitieve beoordelingen toonden verbeteringen aan in de vaardigheid van kinderen om hun aandacht te kunnen switchen en controleren, en ook in hun woordenschat. Dit kan een indirect voordeel zijn van een vergrote concentratietijd, die resulteert in een langere leestijd.

Als anekdote kan verteld worden dat een ouder rapporteerde dat haar zoon nu een uur achter elkaar kon lezen, terwijl hij voordien niet in staat was om zich langer dan 5 minuten op het lezen te concentreren. De resultaten van dit onderzoek zijn veelbelovend. Er moet opgemerkt worden dat het wel 8 tot 12 weken kan duren voordat men verbetering kan zien die het gevolg is van de visolie, en dat niet alle kinderen dezelfde verbeteringen zullen laten zien. Tot wel de helft van alle kinderen in het onderzoek vertoonden echter zichtbare verbeteringen gedurende de 30 weken met supplementatie.

Geen negatieve bijwerkingen

Er zijn tot op heden geen aanwijzingen van negatieve bijwerkingen van het innemen van visolie in de tot nu toe bekende onderzoeken, alhoewel bekend is dat omega-3-visolie een bloedverdunnend effect heeft (waardoor het helpt bij de bloedcirculatie en hart- en vaatgezondheid). Daarom moet enige voorzichtigheid in acht worden genomen wanneer aspirine wordt geslikt (die immers ook een bloedverdunnend effect heeft) en bij mensen met hemofilie. Recent gepubliceerde richtlijnen bevelen een bovenlimiet van 3 gram visolie per dag per kind of volwassene aan.